*

Census of India ( भारत की जनगणना ) | General Knowledge

 

नमस्कार दोस्तों , AKWEBCLASS  में आपका स्वागत है  |   विगत  परीक्षा में सामान्य अध्ययन के Census of India ( भारत की जनगणना )   से पूछे गए  प्रश्नों  का    संग्रह प्रस्तुत किया गया है, जो आगामी परीक्षा की दृष्टि से भी अत्यंत उपयोगी है | 

जो Students Civil services, Railway, Bank, SSC, UPSSSC, Police, Army, UPTET, CTET, Group C, Group D , Lekhpal, VDO  तथा अन्य प्रतियोगी  परीक्षा की तैयारी कर रहे है उनके लिए    Census of India के  महत्वपूर्ण GK in Hindi   अति उपयोगी  सिद्ध  होंगे |

 

Census of India : General Knowledge

भारत की जनगणना

* जनसंख्या का अध्ययन    -    डेमोग्राफी

* भारत में पहली जनगणना की शुरूआत    -    1872  (लॉर्ड मेयों के कार्यकाल में)

* देश में नियमित जनगणना की शुरूआत   -   1881  (लॉर्ड रिपन के कार्यकाल में)

* स्वतंत्र भारत की पहली जनगणना 1951

* जनगणना का महाविभाजक वर्ष    -   1921

* जनगणना का लघु विभाजक वर्ष    -   1951

* जनगणना की अवधि    -    प्रत्येक 10 वर्ष पर

* 2011 की जनगणना का क्रम    -    देश की 15वीं तथा स्वतंत्र भारत की 7वीं

* 2011 की जनगणना का आदर्श वाक्य    -    हमारी जनगणना हमारा भविष्य  

* जनगणना का शुभंकर    -    प्रगणक शिक्षिका

* प्रथम जनगणना कमीशनर    -    डब्ल्यू प्लॉडेन

* स्वतंत्र भारत के प्रथम जनगणना आयुक्त   -    आर. ए. गोपालास्वामी (1949 -  53)

* पहली बार जाति आधारित जनगणना    -    1931

* विश्व जनसंख्या दिवस    -    ।। जुलाई

* भारत में विश्व जनसंख्या का भाग   -  17.585 %

* पुरुष जनसंख्या    -    62.32 करोड़ (51.47%)

* महिला जनसंख्या   -   58.75 करोड़ (48.53%)

* दशकीय वृद्धि दर   -  17.7%

* वार्षिक वृद्धि दर   -    1.64%

* कुल साक्षरता दर   -    735

* पुरुष साक्षरता दर   -    80.9%

* महिला साक्षरता दर   -    64.6%

* लिंगानुपात    -   943 महिलायें/1000 पुरुष

* शिशु लिंगानुपात (0  -   6 वर्ष)    -    919

* जनसंख्या घनत्व    -    382 व्यक्ति/वर्ग किमी.

* सर्वाधिक लिंगानुपात    -    केरल (1084)

 * न्यूनत्तम लिंगानुपात    -    हरियाणा (879)

 * सर्वाधिक केन्द्रशासित लिंगानुपात   -    पुदुचेरी

* न्यूनत्तम केन्द्रशासित लिंगानुपात   -    दमन व दीव

* सर्वाधिक जनसंख्या घनत्व    -    विहार (1106)

* न्यूनत्तम जनसंख्या घनत्व    -    अरूणाचल (17)

* सर्वाधिक केन्द्रशासित जनघनत्व    -    दिल्ली

* न्यूनत्तम केन्द्रशासित जनघनत्व   -    अंडमान निकोबार

* सर्वाधिक जनसंख्या   -   उत्तर प्रदेश (19.98 करोड़)

* न्यूनत्तम जनसंख्या   -    सिक्किम (6.11 लाख)

* सर्वाधिक केन्द्रशासित जनसंख्या    -    दिल्ली

* न्यूनत्तम केन्द्रशासित जनसंख्या     –    लक्षद्वीप

* एकमात्र राज्य जहाँ जनसंख्या घटी    -    नागालैंड

* सर्वाधिक साक्षरता    -    केरल (94%)

* न्यूनत्तम साक्षरता    -    बिहार (61.8%)

* न्यूनत्तम महिला साक्षरता   -    बिहार (51.5%)

* सर्वाधिक केन्द्रशासित साक्षरता – लक्षद्वीप

* न्यूनत्तम केन्द्रशासित साक्षरता   -    दादर व नगर हवेली

* अधिक जनसंख्या जिला    -    थाणे (महाराष्ट्र)

* कम जनसंख्या जिला   -    दिबांग घाटी (अरूणाचल)

* अधिक जिलों वाला राज्य   -    उत्तर प्रदेश (75)

कोई टिप्पणी नहीं:

एक टिप्पणी भेजें